Soyadı oluşturucu
Gerçek öğelerden kurulmuş İngiliz soyadları; her yarının köken bilgisi adın yanında gösterilir.
Adların kendisi İngilizcedir; bu tür İngilizce konuşulan dünyadan geliyor. Her adın altında, öğelerinin Türkçe karşılığı yazıyor.
bu biçimde 1.876.896 bileşim
- Wolfworth Sadbridge
Wolf sürü avcısı + worth çeperli konak
sürü avcısı, çeperli konak
Sad ağırbaşlılık + bridge su geçidi
ağırbaşlılık, su geçidi
- Kirkhurst Sadstaff
Kirk kilise + hurst ağaçlı yükselti
kilise, ağaçlı yükselti
Sad ağırbaşlılık + staff asa
ağırbaşlılık, asa
- Grimmere Sharpthwaite
Grim yırtıcılık + mere göl
yırtıcılık, göl
Sharp keskinlik + thwaite açıklık
keskinlik, açıklık
- Hawkherd Brewpath
Hawk av kuşu + herd çoban
av kuşu, çoban
Brew bira yapımı + path aşınmış patika
bira yapımı, aşınmış patika
- Ferncroft Sadstaff
Fern eğrelti otu + croft küçük mülk
eğrelti otu, küçük mülk
Sad ağırbaşlılık + staff asa
ağırbaşlılık, asa
- Sutholt Hardpath
Sut güney + holt ağaçlık
güney, ağaçlık
Hard dayanıklılık + path aşınmış patika
dayanıklılık, aşınmış patika
- Clayshaw Sharpfellow
Clay kil + shaw küçük orman
kil, küçük orman
Sharp keskinlik + fellow yoldaş
keskinlik, yoldaş
- Ravenridge Ironmoss
Raven gaklayan kuş + ridge kara sırtı
gaklayan kuş, kara sırtı
Iron sert maden + moss batak
sert maden, batak
- Eastcombe Brightstaff
East gündoğusu + combe oyuk vadi
gündoğusu, oyuk vadi
Bright parıltı + staff asa
parıltı, asa
- Marchhill Sternbridge
March hudut + hill yokuş
hudut, yokuş
Stern amansızlık + bridge su geçidi
amansızlık, su geçidi
- Greenridge Hardhead
Green çayırlık + ridge kara sırtı
çayırlık, kara sırtı
Hard dayanıklılık + head burun
dayanıklılık, burun
- Sutby Gladwick
Sut güney + by çiftlik evi
güney, çiftlik evi
Glad güler yüzlülük + wick uzak çiftlik
güler yüzlülük, uzak çiftlik
- Halling Bowerhall
Hall malikâne + ing boy
malikâne, boy
Bower kulübe + hall malikâne
kulübe, malikâne
- Holmbury Farrbank
Holm adacık + bury surlu yer
adacık, surlu yer
Farr uzaklık + bank bayır
uzaklık, bayır
- Fenwell Sharpgill
Fen batak + well pınar
batak, pınar
Sharp keskinlik + gill dere yarığı
keskinlik, dere yarığı
- Ravenhurst Fowlchild
Raven gaklayan kuş + hurst ağaçlı yükselti
gaklayan kuş, ağaçlı yükselti
Fowl kuş + child genç soylu
kuş, genç soylu
- Kirkward Fairstaff
Kirk kilise + ward koruyucu
kilise, koruyucu
Fair letafet + staff asa
letafet, asa
- Shipwick Tannerlock
Ship koyun + wick süt çiftliği
koyun, süt çiftliği
Tanner sepici + lock kapalı yer
sepici, kapalı yer
- Shiper Bayside
Ship koyun + er yapıcı
koyun, yapıcı
Bay deniz girintisi + side yamaç
deniz girintisi, yamaç
- Claybourne Cardgill
Clay kil + bourne akarsu
kil, akarsu
Card yün tarağı + gill dere yarığı
yün tarağı, dere yarığı
- Goldstead Tannerhouse
Gold altın + stead yer
altın, yer
Tanner sepici + house konut
sepici, konut
- Grimhill Armblade
Grim yırtıcılık + hill yokuş
yırtıcılık, yokuş
Arm güçlü kol + blade kılıç ağzı
güçlü kol, kılıç ağzı
- Sutholt Fowlgill
Sut güney + holt ağaçlık
güney, ağaçlık
Fowl kuş + gill dere yarığı
kuş, dere yarığı
- Crossthorpe Tannergill
Cross yol haçı + thorpe uzak çiftlik
yol haçı, uzak çiftlik
Tanner sepici + gill dere yarığı
sepici, dere yarığı
Soyadları nasıl kurulur
¶İngiliz soyadları dört öbeğe ayrılır ve karşılaştığınız hemen her ad bunlardan birine girer. Meslek adları bir zanaatı kaydeder: Fletcher “ok, yapıcı”, Chapman “ticaret, hizmetkâr”, Goldsmith “altın, demirci”, Millwright “değirmen, yapıcı”. Yer adları bir yeri kaydeder, ya belirli bir köyü ya da ailenin yanında oturduğu arazi öğesini. Baba adları babayı kaydeder ve çoğunlukla sonuna evlat anlamındaki son öğeyi alır: Wolfson “sürü avcısı, evlat”. Lakap adları kişinin kendisini kaydeder: Fairchild, Sharpfellow, Hardhead. Öbeği bilmek, soyadının taşıyıcısı hakkında ne iddia ettiğini bilmektir.
Üretken olanlar yer adlarıdır, çünkü küçük bir Eski İngilizce ve Eski İskandinavca arazi sözcüğü kümesinden kurulmuşlardır. Ton yerleşim, ham yurtluk, ley açıklık, ford geçit, worth çeperli konak, hurst ağaçlı yükselti, thwaite açılmış toprak, by ise bir İskandinav çiftlik evidir. Önüne niteleyen bir sözcük koyduğunuzda binlerce soyadının arkasındaki kalıbı elde edersiniz: Bradford “genişlik, geçit”, Ashley “dişbudak, açıklık”, Blackwood “karanlık, orman”, Sutby “güney, çiftlik evi”. Yazım geç oturduğu için aynı adın çok sayıda biçimi vardır ve harflerden çok ses önemlidir; by, thorpe, thwaite ve garth kuzey ile doğudaki aileleri, combe ile den ise güney ile batıyı işaretler. Meslek kapanışları başka türlü davranır: er ile wright bir yapıcı adı kurar, man bir hizmetkârı gösterir, son ise bir yere değil bir kişi adına bağlanır.
Türkiye’de okuyanın elindeki tarih bambaşkadır ve bu sayfanın söylemesi gereken ilk şeydir. Türk soyadları 1934’te çıkan Soyadı Kanunu ile geldi: kanun her aileye bir soyadı seçme zorunluluğu getirdi, nüfus memurları kanunu köy köy uyguladı ve o güne kadar insanlar bir adla, babasının adıyla, geldiği yerin adıyla ya da mahallenin verdiği lakapla anılıyordu. Seçilen adların kaynakları İngilizcedekilerle şaşırtıcı ölçüde örtüşür: meslek adları (demirci, terzi, çoban), geldiği yerin adına -lı eki getirenler, baba adına -oğlu ekleyenler ve bir nitelik bildirenler (kara, uzun, sarı). Ayrılan yer derinliktir: İngiliz soyadı yedi yüzyıl aşınmıştır, Türk soyadı ise bir kuşakta ve çoğu zaman bilinçli bir seçimle kurulmuştur; ayrıca kanunun yönetmeliği rütbe ve unvan sözcüklerini, bir de yabancı soy belirten kapanışları soyadında yasakladı.
Sorular
Soyadları nereden gelir?
İngiliz soyadlarının çoğu on ikinci ile on beşinci yüzyıl arasında sabitlendi; yazılı kayıtların aynı adı taşıyan iki adamı ayırt etmesi gerekiyordu. Ayırt edici etiket bir zanaattan, bir babadan, bir köyden ya da bir lakaptan geldi ve birkaç kuşak içinde kalıtsal bir ada dönüştü. Ondan önce sıradan insanlar tek bir ad ile bir betimlemeyi kullanıyordu. Türkiye’de aynı işi 1934’teki Soyadı Kanunu bir defada yaptı.
Soyadının sonundaki -son ne demektir?
Babanın kişi adına eklenmiş “oğlu” demektir: Wolfson, Fletchson, Ravenson. İskandinav aileleri aynı kalıbı kullanıyor ve her kuşakta yeniliyordu, yani ancak uygulama dondurulduğu yerde kalıtsal soyadı oldu. İrlanda ve İskoçya’daki karşılıkları Mac ve O önekleridir; biri oğlu, öteki torunu demektir. Türkçedeki karşılığı -oğlu ekidir ve 1934’ten sonra kurulan soyadlarının büyük bölümünde bulunur.
Karakterler için iyi soyadları hangileridir?
Okurun kullanabileceği bilgi taşıyan bir soyadı seçin. Yer adı aileyi bir yere yerleştirir, meslek adı ona bir zanaat ve bir sınıf verir, lakap ise bir beden ya da bir mizaç verir. Gerçek tek bir aileye ait olacak kadar özgün olan adlardan kaçının ve seçtiğiniz adın ilk adla tempo bakımından çakışmadığına bakın: Kirkhurst Sadstaff ile Ferncroft Hardpath iki ayrı ritimdir.
Bunlar gerçek soyadları mı?
Öğeler gerçektir ve anlamları soyadı köken bilgisi çalışanlarının verdiği standart karşılıklardır. Buradaki bileşimlerin çoğu gerçek İngiliz soyadı olarak vardır; ötekiler kaydedilmemiş ama aynı kurallara uyan olası adlardır. Her durumda adın yanında gösterilen köken bilgisi, adın kurulduğu parçalar için doğrudur, çünkü karşılık öğeye verilir, bileşime değil.
Tarihsel bir döneme uygun soyadı nasıl seçilir?
İngiltere’de yaklaşık 1200’den önce sıradan insanların kalıtsal soyadı yoktu, yani bir kişi adı ile bir yer ya da zanaat kullanın. On dördüncü yüzyıldan sonra kalıtsal soyadları güvenlidir. By ve thwaite gibi İskandinav kökenli kapanışlar kuzey ile doğuyu gösterir, meslek adları ise köylerden çok kasabalarda öbekleşir. Türkiye’de geçen bir kurgu için 1934 çizgisi belirleyicidir: o tarihten önce soyadı değil lakap kullanın.